Tóc Rụng Nhiều, Ngày Càng Thưa — Đừng Vội Đổ Lỗi Cho Dầu Gội
Mình còn nhớ cảm giác khá lo lắng khi nhìn thấy cả một nắm tóc trên lược, tóc vương đầy dưới sàn hoặc dính trên gối sau một đêm ngủ.
Phản xạ đầu tiên của mình, và có lẽ của rất nhiều chị em, là nghĩ ngay:
“Chắc dầu gội này không hợp.”
Thế là bắt đầu đổi dầu gội.
Loại này không được thì thử loại khác. Thấy quảng cáo “giảm rụng tóc”, “kích thích mọc tóc” lại muốn mua về dùng thử.
Nhưng nếu đã đổi khá nhiều sản phẩm mà tóc vẫn rụng, mình nghĩ chúng ta nên dừng lại một chút và nhìn rộng hơn.
Bởi vì rụng tóc có rất nhiều nguyên nhân.
Hormone có thể liên quan đến một số dạng rụng tóc ở phụ nữ, nhưng stress, sau sinh, bệnh tuyến giáp, thiếu sắt hoặc một số dưỡng chất, thuốc đang sử dụng, yếu tố di truyền và các vấn đề da đầu cũng có thể đóng vai trò.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:
“Dầu gội nào giúp hết rụng tóc?”
có lẽ câu hỏi quan trọng hơn là:
“Vì sao tóc của mình lại rụng nhiều hơn trước?”
Nội tiết tố nữ là gì? Nếu bạn chưa hiểu rõ hormone là gì và chúng ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào, có thể đọc bài này trước.
Rụng bao nhiêu tóc mỗi ngày mới đáng lo?
Rụng tóc thực ra là một phần bình thường của chu kỳ phát triển tóc.
AAD cho biết một người có thể rụng khoảng 50–100 sợi tóc mỗi ngày. Vì vậy, không phải cứ nhìn thấy tóc rơi trên lược là có vấn đề.
Điều mình nghĩ đáng quan tâm hơn là sự thay đổi so với bình thường của chính bạn.
Ví dụ:
Trước đây tóc chỉ rụng ít nhưng gần đây rụng nhiều hơn rõ rệt.
-
Tóc ngày càng mỏng
-
Đường ngôi ngày càng rộng
-
Có thể nhìn thấy da đầu rõ hơn
-
Tóc rụng kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng
-
Xuất hiện những vùng tóc thưa bất thường
Rụng tóc đi kèm với những thay đổi khác của cơ thể.
Bạn cũng không cần phải ngồi đếm chính xác từng sợi tóc mỗi ngày.
Nếu cảm giác “tóc mình đang rụng nhiều hơn trước” kéo dài, đó đã là lý do hợp lý để bắt đầu tìm hiểu nguyên nhân.
Rụng tóc do nội tiết tố nữ là gì?
Khi tìm hiểu về rụng tóc ở phụ nữ, mình thấy có một điều rất dễ gây nhầm lẫn:
Không phải mọi trường hợp rụng tóc đều là “rụng tóc nội tiết”.
Một số hormone, đặc biệt là androgen, có liên quan đến hoạt động của nang tóc và một số dạng rụng tóc kiểu nữ.
Nhưng mối liên hệ này phức tạp hơn rất nhiều so với câu chuyện:
“Hormone tăng → tóc rụng.”
Vì vậy, mình nghĩ chúng ta nên hiểu từng phần.
Androgen có liên quan đến một số kiểu rụng tóc như thế nào?
Androgen là nhóm hormone có trong cả cơ thể nam và nữ.
Ở phụ nữ, androgen cũng đóng vai trò sinh lý bình thường. Tuy nhiên, androgen có thể liên quan đến một số dạng rụng tóc, đặc biệt là female pattern hair loss – rụng tóc kiểu nữ.
Kiểu rụng tóc này thường không biểu hiện bằng việc tóc rụng sạch thành một mảng.
Thay vào đó, tóc có thể mỏng dần theo thời gian, đường ngôi rộng hơn và phần tóc ở vùng đỉnh đầu trở nên thưa hơn.
Một điểm rất quan trọng:
Không thể nhìn thấy tóc thưa rồi kết luận rằng androgen hoặc DHT trong cơ thể đang quá cao.
DermNet lưu ý rằng nhiều phụ nữ có kiểu rụng tóc này vẫn có nồng độ androgen trong máu bình thường. Mối liên hệ giữa androgen và rụng tóc nữ phức tạp và không nên đơn giản hóa thành một xét nghiệm hormone duy nhất.
Vì vậy, mình sẽ không gọi DHT là “thủ phạm trực tiếp” của mọi trường hợp rụng tóc nữ.
Estrogen thay đổi có thể liên quan đến tóc ra sao?
Estrogen là một trong những hormone quan trọng trong hệ sinh sản nữ và cũng có nhiều ảnh hưởng đến các mô trong cơ thể.
Khi hormone thay đổi ở những giai đoạn nhất định của cuộc sống, một số phụ nữ có thể nhận thấy sự thay đổi ở da và tóc.
Ví dụ rõ nhất là sau sinh.
Trong thai kỳ, nồng độ estrogen tăng cao có thể làm thay đổi chu kỳ phát triển của tóc. Sau khi sinh, khi hormone thay đổi, nhiều phụ nữ nhận thấy tóc bắt đầu rụng nhiều hơn.
Nhưng điều này không có nghĩa:
“Tóc rụng = thiếu estrogen.”
Đây là cách giải thích quá đơn giản.
Những giai đoạn phụ nữ dễ nhận thấy tóc rụng nhiều hơn
Không phải cứ đến một độ tuổi nhất định là tất cả phụ nữ đều bị rụng tóc.
Tuy nhiên, có một số giai đoạn cơ thể trải qua nhiều thay đổi hơn và tóc cũng có thể thay đổi theo.
Sau sinh – một giai đoạn rụng tóc khá thường gặp
Đây có lẽ là tình trạng mà nhiều chị em từng trải qua.
Sau sinh vài tháng, bạn có thể nhận thấy:
-
Tóc rụng nhiều khi gội đầu
-
Tóc dính trên lược
-
Tóc rơi nhiều trên gối
-
Khi vuốt tóc có nhiều sợi rụng ra
AAD cho biết rụng tóc sau sinh thường liên quan đến sự thay đổi hormone sau thai kỳ và thường xuất hiện vài tháng sau khi sinh. Đây thường là một dạng telogen effluvium, tức nhiều nang tóc cùng chuyển sang giai đoạn nghỉ rồi rụng sau đó.
Điều đáng mừng là tình trạng này thường mang tính tạm thời và tóc có thể dần trở lại độ dày trước đây.
Tuy nhiên, nếu tóc tiếp tục rụng nhiều hoặc không có dấu hiệu cải thiện, vẫn nên được đánh giá thay vì mặc định rằng đó chỉ là rụng tóc sau sinh.
Tiền mãn kinh và mãn kinh
Đây là giai đoạn mình nghĩ nhiều phụ nữ bắt đầu chú ý đến mái tóc hơn.
Không chỉ tóc.
Cơ thể có thể xuất hiện nhiều thay đổi cùng lúc:
-
Chu kỳ kinh thay đổi
-
Khó ngủ
-
Bốc hỏa
-
Thay đổi tâm trạng
-
Da thay đổi
-
Cơ thể thay đổi về thành phần và cân nặng
-
Tóc có thể mỏng hoặc thưa hơn
Tuy nhiên, cũng giống như những phần trên, không nên mặc định mọi trường hợp rụng tóc ở tuổi trung niên đều do estrogen giảm.
Tuổi tác, di truyền, thay đổi hormone, dinh dưỡng, stress, bệnh lý và thuốc đều có thể góp phần.
Khi có tình trạng tăng androgen như PCOS
Một số phụ nữ có tình trạng tăng androgen có thể gặp các biểu hiện như:
-
Mụn
-
Lông mặt hoặc lông cơ thể tăng
-
Rụng tóc kiểu nữ
-
Kinh nguyệt không đều
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một trong những tình trạng có thể liên quan đến tăng androgen.
Nhưng có một điều cần nhớ:
Không thể chẩn đoán PCOS chỉ dựa vào rụng tóc.
Nếu rụng tóc đi kèm kinh nguyệt không đều, mụn nhiều hoặc lông mọc nhiều bất thường, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân thay vì tự kết luận rằng mình bị “rối loạn nội tiết”.
Không phải rụng tóc nào cũng do nội tiết tố
Đây là phần mình nghĩ rất quan trọng.
Nếu chỉ đọc các bài trên mạng, chúng ta rất dễ rơi vào suy nghĩ:
“Tóc rụng = nội tiết tố có vấn đề.”
Thực tế không phải vậy.
AAD liệt kê rất nhiều nguyên nhân có thể gây rụng tóc ở phụ nữ, trong đó có di truyền, stress hoặc bệnh lý, thay đổi hormone, thuốc, thiếu hụt dinh dưỡng và một số bệnh lý khác.
Stress, bệnh lý hoặc sụt cân nhanh
Một giai đoạn stress kéo dài, bị bệnh, phẫu thuật hoặc giảm cân nhanh có thể khiến tóc bước vào giai đoạn rụng nhiều hơn.
Tình trạng này thường được gọi là telogen effluvium.
Điểm đáng chú ý là tóc có thể không rụng ngay lập tức sau biến cố.
Vì vậy, đôi khi bạn đã trải qua một giai đoạn căng thẳng hoặc bệnh cách đó vài tháng nhưng đến lúc tóc rụng nhiều mới bắt đầu nhận ra.
Thiếu sắt và một số thiếu hụt dinh dưỡng
Tóc cũng cần được cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất để phát triển.
Thiếu sắt hoặc chế độ ăn không cung cấp đủ một số chất cần thiết có thể liên quan đến rụng tóc ở một số người.
Điều đó không có nghĩa cứ rụng tóc là phải uống ngay viên sắt, kẽm hay biotin.
Bổ sung đúng thứ mình thiếu quan trọng hơn việc uống càng nhiều càng tốt.
Nếu nghi ngờ thiếu chất, việc đánh giá chế độ ăn và trao đổi với nhân viên y tế sẽ hợp lý hơn việc tự mua nhiều loại thực phẩm bổ sung.
Bệnh tuyến giáp
Tuyến giáp ảnh hưởng đến nhiều hoạt động của cơ thể.
Một số bệnh lý tuyến giáp có thể đi kèm rụng tóc.
Nếu rụng tóc đi cùng những thay đổi khác như:
-
mệt mỏi kéo dài
-
thay đổi cân nặng
-
nhạy cảm với lạnh hoặc nóng
-
da thay đổi
-
rối loạn kinh nguyệt
-
thì đây cũng là một trong những nguyên nhân nên được bác sĩ xem xét
Di truyền và kiểu rụng tóc nữ
Có những trường hợp tóc thưa dần không phải vì bạn chăm sóc tóc sai.
Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng.
Female pattern hair loss thường biểu hiện bằng tóc mỏng dần, đặc biệt ở vùng đỉnh đầu và đường ngôi. Tình trạng này có thể tiến triển theo thời gian.
Nếu mẹ hoặc những người phụ nữ trong gia đình có tình trạng tóc thưa tương tự, đây cũng là thông tin đáng lưu ý khi tìm nguyên nhân.
Dấu hiệu nào có thể gợi ý nguyên nhân rụng tóc?
Không có một dấu hiệu đơn lẻ nào có thể giúp bạn tự xác định nguyên nhân.
Nhưng cách tóc rụng có thể cung cấp một số manh mối.
Tóc thưa dần ở vùng đỉnh đầu và đường ngôi rộng hơn
Nếu tóc không rụng ồ ạt nhưng ngày càng mỏng, đường ngôi rộng hơn và da đầu dễ nhìn thấy hơn, đây có thể là biểu hiện của female pattern hair loss.
Đây là kiểu thay đổi nên được theo dõi vì có thể tiến triển từ từ.
Tóc rụng lan tỏa sau một biến cố
Nếu vài tháng trước bạn:
-
sinh con
-
bị bệnh
-
trải qua stress lớn
-
phẫu thuật
-
giảm cân nhanh
và sau đó tóc bắt đầu rụng nhiều hơn, telogen effluvium có thể là một trong những nguyên nhân cần xem xét.
Rụng tóc thành từng mảng rõ rệt
Đây là trường hợp mình không khuyên bạn tự quy cho nội tiết tố.
Nếu tóc xuất hiện một hoặc nhiều mảng tròn, nhẵn, rụng khá rõ rệt, nguyên nhân có thể khác với kiểu tóc thưa dần.
Ví dụ, alopecia areata là một bệnh tự miễn có thể gây rụng tóc thành từng mảng.
Nếu gặp tình trạng này, nên đi khám da liễu để xác định nguyên nhân.
Nếu tóc đang rụng nhiều, bạn nên làm gì?
Đừng chỉ tập trung vào việc đổi dầu gội
Dầu gội vẫn quan trọng trong việc làm sạch và chăm sóc da đầu.
Nhưng nếu nguyên nhân rụng tóc nằm ở hormone, bệnh lý, stress, dinh dưỡng hoặc di truyền thì việc đổi dầu gội liên tục sẽ không giải quyết được nguyên nhân đó.
Vì vậy, nếu đã thử nhiều sản phẩm mà tóc vẫn rụng, mình nghĩ đã đến lúc tìm hiểu nguyên nhân thay vì tiếp tục đổi sản phẩm.
Chăm sóc tóc nhẹ nhàng
Bạn có thể bắt đầu bằng những việc đơn giản:
-
Không buộc tóc quá chặt
-
Hạn chế kéo hoặc chải tóc quá mạnh
-
Cẩn thận khi tóc còn ướt
-
Hạn chế nhiệt quá cao
-
Không lạm dụng hóa chất uốn, nhuộm, tẩy
-
Giữ da đầu sạch phù hợp với tình trạng của mình
Những việc này không giải quyết tất cả nguyên nhân rụng tóc, nhưng có thể giúp hạn chế tổn thương cơ học và hóa chất lên thân tóc.
Ăn uống đầy đủ
Một chế độ ăn đa dạng và đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể.
Các thực phẩm giàu:
-
protein
-
sắt
-
kẽm
-
vitamin và khoáng chất
-
có thể được đưa vào chế độ ăn hằng ngày tùy nhu cầu
Nhưng mình không khuyên mọi người tự uống một loạt viên bổ sung chỉ vì thấy tóc rụng.
Thiếu gì thì bổ sung đó vẫn là cách hợp lý hơn.
Quan tâm đến giấc ngủ và stress
Một giai đoạn stress hoặc bệnh lý có thể liên quan đến rụng tóc lan tỏa.
Vì vậy, chăm sóc mái tóc cũng không nên chỉ nằm ở phòng tắm.
Ngủ đủ, ăn uống đều đặn, vận động và giảm bớt stress nếu có thể đều là những việc đáng quan tâm.
Không phải vì chúng là “thuốc chữa rụng tóc”, mà vì sức khỏe tổng thể và tóc có mối liên hệ với nhau.
Khi nào nên đi khám?
Nếu tóc rụng kéo dài hoặc ngày càng thưa, mình nghĩ bạn không nên tiếp tục tự thử hết sản phẩm này đến sản phẩm khác.
Đặc biệt nên đi khám nếu:
-
Tóc rụng kéo dài nhiều tháng
-
Tóc ngày càng mỏng
-
Đường ngôi ngày càng rộng
-
Rụng tóc thành từng mảng
-
Da đầu ngứa, đỏ, đau hoặc có vảy bất thường
-
Rụng tóc đi kèm kinh nguyệt không đều
-
Có mụn hoặc lông mặt/lông cơ thể tăng bất thường
-
Tăng hoặc giảm cân đáng kể không rõ nguyên nhân
Rụng tóc xuất hiện sau khi bắt đầu một loại thuốc mới.
Bác sĩ có thể xem xét bệnh sử, tình trạng da đầu và kiểu rụng tóc để xác định hướng đánh giá phù hợp. Một số trường hợp có thể cần xét nghiệm để tìm nguyên nhân như thiếu sắt hoặc bệnh lý tuyến giáp.
Đừng vội đổ lỗi cho dầu gội
Sau khi tìm hiểu kỹ hơn, mình nhận ra một điều khá đơn giản:
Mái tóc không chỉ phản ánh cách chúng ta chăm sóc bên ngoài.
Nó cũng có thể thay đổi khi cơ thể trải qua những biến động như sau sinh, stress, bệnh lý, thay đổi hormone hoặc quá trình lão hóa.
Nhưng cũng đừng đi từ thái cực này sang thái cực khác.
Nếu trước đây chúng ta từng nghĩ:
“Tóc rụng là do dầu gội.”
thì cũng không nên chuyển sang:
“Tóc rụng chắc chắn là do nội tiết tố.”
Cả hai đều có thể là những kết luận quá sớm.
Điều quan trọng hơn là quan sát kiểu rụng tóc, thời điểm bắt đầu và những thay đổi khác đi kèm.
Nếu tóc ngày càng thưa hoặc rụng bất thường kéo dài, việc tìm đúng nguyên nhân sẽ có ý nghĩa hơn rất nhiều so với việc liên tục đổi dầu gội.
FAQ – Những câu hỏi thường gặp về rụng tóc và nội tiết tố
Rụng tóc do nội tiết tố nữ có dấu hiệu gì?
Rụng tóc liên quan đến hormone có thể xuất hiện dưới nhiều dạng. Một số phụ nữ có thể gặp tóc thưa dần ở vùng đỉnh đầu hoặc đường ngôi rộng hơn, trong khi những trường hợp khác có thể rụng tóc lan tỏa sau một giai đoạn thay đổi hormone. Tuy nhiên, chỉ dựa vào kiểu rụng tóc không thể xác định chắc chắn nguyên nhân.
Phụ nữ rụng tóc có phải do thiếu estrogen?
Không nhất thiết.
Thay đổi estrogen có thể liên quan đến một số giai đoạn rụng tóc, chẳng hạn sau sinh, nhưng rụng tóc còn có nhiều nguyên nhân khác như di truyền, stress, bệnh lý, thuốc và thiếu hụt dinh dưỡng.
Sau sinh rụng tóc bao lâu thì hết?
Rụng tóc sau sinh thường mang tính tạm thời. AAD cho biết tóc thường dần trở lại độ dày bình thường trong khoảng một năm ở nhiều phụ nữ. Nếu tình trạng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, nên được đánh giá.
Rụng tóc từng mảng có phải do nội tiết không?
Không nên mặc định như vậy.
Rụng tóc thành từng mảng rõ rệt có thể gặp trong alopecia areata, một bệnh tự miễn, ngoài ra còn có những nguyên nhân khác. Nếu xuất hiện mảng rụng tóc bất thường, nên đi khám da liễu.
Rụng tóc có cần xét nghiệm hormone không?
Không phải trường hợp nào cũng cần.
Bác sĩ sẽ dựa vào kiểu rụng tóc, bệnh sử và các triệu chứng đi kèm để quyết định có cần xét nghiệm hay không. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá các nguyên nhân như thiếu sắt, bệnh tuyến giáp hoặc vấn đề hormone.
Đổi dầu gội có giúp giảm rụng tóc không?
Điều này phụ thuộc vào nguyên nhân.
Dầu gội có thể đóng vai trò trong việc làm sạch và chăm sóc da đầu, nhưng không phải mọi nguyên nhân rụng tóc đều xuất phát từ da đầu hoặc dầu gội. Nếu tóc rụng kéo dài, quan trọng hơn là tìm hiểu nguyên nhân.
Kết luận
Nếu bạn đang nhìn thấy tóc rụng ngày càng nhiều trên lược, dưới sàn hoặc trên gối, đừng vội nghĩ ngay rằng mình đã chọn sai dầu gội.
Nhưng cũng đừng vội kết luận rằng:
“Chắc chắn là nội tiết tố nữ.”
Rụng tóc có thể liên quan đến hormone, đặc biệt trong một số giai đoạn như sau sinh hoặc khi có những thay đổi nội tiết nhất định. Tuy nhiên, di truyền, stress, bệnh lý, thuốc và dinh dưỡng cũng có thể đóng vai trò.
Điều đáng làm nhất là quan sát:
Tóc rụng kiểu gì?
Bắt đầu từ khi nào?
Có ngày càng thưa không?
Có những thay đổi khác của cơ thể đi kèm không?
Từ đó mới có thể tìm được hướng phù hợp.
👉 Đọc tiếp
Nếu bạn đang ở độ tuổi bắt đầu nhận thấy tóc, da, cân nặng, giấc ngủ hoặc chu kỳ kinh đều có những thay đổi, hãy đọc tiếp: Khi Nào Nội Tiết Tố Nữ Bắt Đầu Thay Đổi? Những Dấu Hiệu Sớm Phụ Nữ Nên Biết
Hoặc nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về hormone quan trọng này: Estrogen Thay Đổi Theo Tuổi Như Thế Nào? Từ Tuổi Dậy Thì Đến Tiền Mãn Kinh
Bài viết liên quan
Bạn đã từng gặp tình trạng tóc rụng nhiều hơn bình thường chưa? Rụng sau sinh, theo chu kỳ, sau một giai đoạn stress hay tóc cứ thưa dần theo thời gian? Bạn có thể chia sẻ trải nghiệm của mình ở phần bình luận.
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết được thực hiện với mục đích chia sẻ kiến thức và những gì mình tìm hiểu được về sức khỏe phụ nữ, không phải lời chẩn đoán hoặc tư vấn y khoa.
Rụng tóc có nhiều nguyên nhân khác nhau và những thông tin trong bài không thể thay thế cho việc thăm khám trực tiếp.
Nếu bạn bị rụng tóc kéo dài, rụng thành từng mảng, tóc thưa nhanh, da đầu có dấu hiệu bất thường hoặc rụng tóc đi kèm những thay đổi khác của cơ thể, bạn nên trao đổi với bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ phù hợp để được đánh giá.
Nguồn tham khảo
American Academy of Dermatology (AAD) – Causes of hair loss
American Academy of Dermatology (AAD) – Hair shedding
American Academy of Dermatology (AAD) – Female pattern hair loss
American Academy of Dermatology (AAD) – Hair loss after pregnancy
DermNet – Female pattern hair loss
DermNet – Hair shedding
NIDDK – National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases – Hypothyroidism
Bình luận
Chia sẻ trải nghiệm của bạn ở bên dưới nhé.